مقدمه
استان كردستان در غرب كشور و در ناحیه رویشی زاگرس واقع گردید ه است .
مساحت كل استان بالغ بر 2820300 هكتار معادل 7/1% از سطح كل كشور میباشد . سطحی معادل 1720000 هكتار را منابع طبیعی تجدید شونده تشكیل داده است كه این مقدار 61%كل عرصه استان را شامل میگردد . مساحت جنگلهای استان 320000 هكتار است . كه 5/2% از كل جنگلهای كشور را شامل میشود . مراتع استان نیز با مساحتی بالغ بر 1400000 هكتار حدود 5/1% سطح مراتع كشور را تشكیل میدهد . اگر به سطح جنگلهای 15000 هكتار صنوبر كاری ، 14000 هكتار گردو كاری و 2500 هكتار جنگلهای دست كاشت را اضافه كنیم بالغ بر 12% سطح استان را جنگل پوشانده است .
گونه های جنگلی استان به ترتیب فراوانی شامل بلوط، پسته وحشی، گلابی، افرا و ... میباشد . گیاهان غالب و خوشخوراك مراتع نیز شامل علف پشمكی، علف گوسفندی، علف گندمی، انواع جاشیر، انواع كما، انواع شبدر و غیره میباشد . منابع جنگلی و مرتعی برای ساكنین استان چه از لحاظ خوراكی و چه از لحاظ صنعتی حائز اهمیت است به طوریكه در ماههای اول سال مردم استان چه شهر و چه روستا از گیاهان مختلف خوراكی از جمله : كنگر، ریواس، قازیاقی، گیلاخه، قارچ، شنگ، پالمه و ... كه سفره مردم را در این فصل رنگین مینماید و همچنین استفاده و بهره وری از شیره سقز و كتیرا و گردو و بادام و سایر میوه های جنگلی چه در قالب طرح و چه به صورت آزاد باعث اشتغالزایی و رونق اقتصاد منطقه گردیده است .
طرح طوبی با هدف حفاظت و بهره برداری بهینه از منابع آب و خاك كشور و ایجاد فرصت شغلی از طریق احداث باغ با استفاده از درختان مثمر و غیرمثمر میباشد كه به موجب آن مناطق مستعدی از اراضی ملی - دولتی و یا شخصی جهت توسعه جنگل و باغ پس از شناسایی و استعداد یابی و تهیه طرح برای كشت گونه های چند منظوره اختصاص می یابد . در این راستا واگذاری اراضی به 3 شیوه میباشد كه شامل
- بند الف : جنگلها و اراضی جنگلی ملی با هدف توسعه جنگل و غنی سازی و احیاء رویشگاههای جنگلی با گونه های مثمر و چند منظوره در قالب طرحهای مدیریت منابع جنگلی واگذار میشود .
- بند ب : اراضی ملی غیر جنگلی و مراتع غیر مشجر و دیمزارهای كم بازده
- بند ج : اراضی شخصی و دولتی
كه از موارد بالا بند الف در حدود و اختیارات اداره كل منابع طبیعی استان كردستان میباشد و دبیرخانه طرح مذكور نیز در همین اداره كل مستقر است .
طرح طوبی (بند االف)
گونه های مورد نظر در طرح طوبی (بند الف) :
- گردو - بادام - مو - سماق - بنه - صنوبر - و ... میباشد .
اهداف اجرای طرح طوبی :
- احیاء و توسعه منابع طبیعی
- بهره برداری بهینه از آب و خاك و اراضی مستعد استان
- تولید پایدار و مستمر
- تثبیت شغل و بهبود آن
اراضی كه واگذاری آنها مطلقا" ممنوع است :
- مراتع عمومی از حریم روستاها
- حریم قانونی تاسیسات دولتی
- پارك های جنگلی و جنگلكاری های دست كاشت
- راهها و مسیرها و حریم مربوط به آنها
- طرح های مصوب مرتعداری - جنگل داری - جنگلكاری و آبخیزداری
اولویت بندی متقاضیان طرح :
- 1- اولویت اول : دامداران و جنگل نشینانی كه در راستای سیاست حفظ و احیا و توسعه منابع طبیعی به ویژه اجرای طرح تعادل دام و مرتع همكاری جدی نشان دهند .
- 2- اولویت دوم : بهره برداری عرفی و محلی (مشروط به ترك بهره برداری غیر اصولی و غیر مجاز)
- 3- اولویت سوم : فارغ التحصیلان رشته های كشاورزی و منابع طبیعی
میزان زمین قابل واگذاری :
- میزان زمین قابل واگذاری به هر فرد حقیقی حداكثر تا 3 برابر عرف محل با در نظر گرفتن حقوق ارتفاقی بهره برداران و به ازای هر تعاونی و شركت سهامی خاص حداكثر تا 3 برابر عرف محلی میباشد .
عرف محلی :
- میزان زمینی است كه در هر منطقه با توجه به نوع گونه مورد كاشت و هزینه های اجرایی بتواند مایحتاج یك خانواده را در سال تامین نماید .
گردش كار بند الف (ماده 3) طرح طوبی در شهرستان
- متقاضی اعم از حقیقی و حقوقی درخواست خود را به اداره منابع طبیعی شهرستان تحویل مینماید (تكمیل فرم شماره 1)
- استعلام از شورای اسلامی روستا جهت بلامعارض بودن اراضی مورد نظر و كسب موافقت اولیه
- استعلام از امور آب برای كشت آبی
- بازدید اكیپ كارشناسی از محل مورد درخواست متقاضی و تكمیل فرم شماره 2 و ارائه گزارش به كمیته فنی شهرستان (اولین جلسه) جهت تعیین صلاحیت مجری برای تشكیل پرونده
- تكیل پرونده (الصاق مداركی مانند تصویر شناسنامه - گواهی پایان خدمت یا معافیت و مدرك تحصیلی متقاضیان - تهیه نقشه و طرح نویسی)
- ارسال استعلام به دستگاههای ذیربط و اخذ نظرات آنها جهت اجرای طرح (میراث فرهنگی - مدیریت جهاد كشاورزی شهرستان و ...)
- تكمیل فرمهای مربوط به طرح طوبی بخصوص فرم اولویت ها
- تشكیل دومین جلسه كمیته شهرستانی و در صورت تصویب طرح ارسال آن به اداره كل منابع طبیعی جهت طرح در كمیته فنی اداره كل منابع طبیعی استان
گردش كار بند الف طرح طوبی در اداره كل منابع طبیعی :
- بررسی طرح توسعه اداره واگذاری اداره كل از نظر قوانین و مقررات واگذاری
- بررسی طرح ها از لحاظ فنی توسط اداره جنگلكاری و جنگلداری و دبیرخانه (بند الف) طرح طوبی
- در صورت داشتن نواقص و اشكالات فنی توسط دبیرخانه بند الف جهت رفع نقص به شهرستان عودت داده میشود .
- طرح پرونده ها در كمیته فنی اداره كل منابع طبیعی در صورت تصویب اعلام به معاون امور زمین و شهرستان مربوطه طی صورتجلسه
- معرفی طرحهای تصویبی كمیته فنی اداره كل به دفترخانه اسناد رسمی توسط اداره منابع طبیعی شهرستان و ارسال قرارداد تنظیم شده به همراه صورتجلسه تحویل و تحول به اداره كل منابع طبیعی
- معرفی متقاضی به همراه تصاویر (1- نقشه محل 2- كتابچه طرح 3- قرارداد ) توسط اداره طرح و برنامه اداره كل منابع طبیعی به مدیریت طرح و برنامه سازمان جهاد كشاورزی
- معرفی به مدیریت بانك كشاورزی جهت اخذ تسهیلات توسط مدیریت طرح و برنامه سازمان جهاد كشاورزی
در این راستا حمایت و پشتیبانی دولتی :
- فراهم كردن زمینه های استفاده از تسهیلات اعتباری
- مشاوره كارشناسی
- برگزاری كلاسهای آموزش فنی و ترویجی و صدور گواهی آموزش لازم تامین نهاده ها در حد امكان
تعهدات دریافت كنندگان زمین :
- زمین های واگذاری را نفروشند و یا به غیر منتقل ننمایند ، اراضی خود را حفظ نمو.ده و به اراضی ملی و دولتی دیگر تجاوز ننمایند
- اراضی واگذار شده را بدون عذر موجه معطل نگذارند
- نسبت به اجرای طرح مصوب خود با نظارت سازمان جهاد كشاورزی اقدام نمایند
- به جز كاربری مصوب كاربری دیگری از اراضی واگذار شده نداشته باشند
- عدم تفكیك اراضی