فرمانداری سقز

كارهای معدنی سیستماتیك با هدف پی جویی توان معدنی ورقه سقز و پتانسیل یابی مواد معدنی توسط بخش اكتشافات سازمان زمین شناسی كشور در سال 1375 پیگیرانه انجام گرفت و در این خصوص اكیپ های جداگانه شامل اكتشافات معدنی - ژئوشیمیایی - ژئوفیزیك - دورسنجی و زمین شناسی محدوده ورقه یكصدهزارم سقز را زیر پوشش عملیاتی قرار دادند .
در این بررسیها بیش از 150 محدوده كانه دار در ورقه یكصدهزارم سقز مورد پی جویی و ارزیابی اكتشافی قرار گرفته اند كه تعداد 65 كانسار و اندیس معدنی نسبت به مابقی از اهمیت بیشتری برخوردار میباشند .
از ذخائر مهم غیر فلزی این ورقه میتوان به سیلیس اشاره نمود كه در این نواحی تعداد 21 كانسار در 5 تیپ ژنتیكی مختلف با 63 میلیون تن ذخیره معرفی شده است . ذخائر بوكسیتی این ورقه در 17 زون معدنی تفكیك گردیده كه در پاره ای از این ذخایر عناصر نیكل ، كبالت ، وانادیوم و كانه سازی را همراهی میكند .

1- سرب : 

• 1-1 اندیس سرب درگاه سلیمان : سرب به همراه روی ، نقره ، طلا و قلع خود را در درگاه سلیمان نشان داده است .
• 2-1 اندیس سرب هبكی

2- مس : 

در كل ورقه سقز 11 اندیس معدنی مس با پارانژرهای عناصر فلزی نیكل ، قلع ، روی و نقره با میزان قابل توجه و طلا كشف شده كه تمامی این اندیسها از لحاظ خاستگاه و منشاء ویژگیهای یكسانی دارند .

• 1-2 اندیس مس گاوقلعه
• 2-2 اندیس مس پیریونس
• 3-2 اندیس مس رستمان : عیار طلا و مس
• 4-2 اندیس مس حسن سالاران
• 5-2 اندیس مس غرب حسن سالاران
• 6-2 اندیس مس حمزه قرنین
• 7-2 اندیس مس ملقرنی
• 8-2 اندیس مس سونج
• 9-2 اندیس مس هبكی
• 10-2 اندیس مس زنبیل : دارای پیوستگی مثبت با عنصر طلا
• 11-2 اندیس مس سعیدآباد

3- جیوه : 

زایش جیوه در گستره ورقه سقز بر اساس مطالعات صحرائی ژئوشیمیایی و عملیات چكشی در محور درگاه سلیمان ، باغچله و خیدر محرز گردیده است . آنومالیهای جیوه در این سه محدوده به همراه دیگر عناصر نظیر سرب ، روی ، آنتیموان و طلا یك زون گرمایی از نوع اپی ترمال را ترسیم میكند .

• 1-3 آنومالی جیوه در گاه سلیمان
• 2-3 آنومالی جیوه باغچله
• 3-3 آنومالی جیوه خیدر : عیار طلا ، سرب ، روی و مس در نمونه ها مشخص شده است .

4- آهن : 

• تیپ اسكارن مانند كانسار رنگه ریژان - حسن سالاران
• تیپ گرمایی مانند دره زیارت - ینگی كند
• تیپ برجا مانند قاتانقر

• 1-4 اندیس آهن ینگی كند
• 2-4 اندیس آهن قاتانقر
• 3-4 اندیس آهن رنگه ریژان
• 4-4 اندیس آهن دره زیارت بالا

5- سیلیس : 

• 1-5 كانسار سیلیس كونه كبوتر
• 2-5 كانسار سیلیس كلكان
• 3-5 كانسار سیلیس گاو شله جنوبی
• 4-5 كانسار سیلیس گاوشله شمالی
• 5-5 كانسار سیلیس كانی جژنی : میزان سیلیس كانی جژنی 25 میلیون تن سیلیس با میانگین عیار 95% سیلیس میباشد .
• 6-5 كانسار سیلیس آق تپه : 600 هزار تن سیلیس پرعیار و بدون هیچگونه ناخالصی برآورد شده است .
• 7-5 كانسار سیلیس پیریونس : ذخیره قطعی كانسار در حدود 7 میلیون تن سیلیس خالص و عاری از ناخالصی برآورد شده است .
• 8-5 كانسار سیلیس تاوه قران :  دارای 2 میلیون تن ذخیره احتمالی سیلیس است .
• 9-5 كانسار سیلیس كانی سفید  : میزان 2 میلیون تن سیلیس خالص و فاقد ناخالصی در نظر گرفته شده است .
• 10-5 كانسار سیلیس موكه  :  میزان ذخیره زمین شناسی كانسار سیلیس موكه 2 میلیون تن خالص و سفید رنگ برآورد شده است .
• 11-5 كانسار سیلیس سلیمان كندی : میزان ذخیره زمین شناسی كانسار سیلیس موكه 20000 تن خالص و عاری از هرگونه ناخالصی برآورد شده است .
• 12-5 كانسار سیلیس قاتانقر  : رنگ سیلیس شیری تا خاكستری رنگ میباشد .
• 13-5 كانسار سیلیس دوشن بالا  : میزان ذخیره این كانسار 90000 تن سیلیس برآورد شده است .
• 14-5 كانسار سیلیس قیلسون :  میزان ذخیره این كانسار 400000 تن سیلیس برآورد شده است .
• 15-5 كانسار سیلیس سرتكلتو  : میزان ذخیره این كانسار 600000 تن سیلیس برآورد شده است .
• 16-5 كانسار سیلیس مله  : ذخیره زمین شناسی كانسار 30000 تن سیلیس سفید رنگ و عاری از هرگونه ناخالصی برآورد شده است . بدلیل خلوص این ذخیره و عاری بودن از ناخالصی های مزاحم ، سیلیس مله برای صنایع شیشه ، اپتیك و غیره مناسب است .
• 17-5 كانسار سیلیس خاپوره ده  : رنگ سیلیس های افق كانسار سفید رنگ است و میزان ذخیره زمین شناسی كانسار 5/2 میلیون تن برآورد شده است .
• 18-5 كانسار سیلیس تموغه : میزان ذخیره این كانسار 400000 تن برآورد شده است
• 19-5 كانسار سیلیس قشلاق افغانان غربی : میزان ذخیره احتمالی كانسار مذكور 15 میلیون تن برآورد شده است.
• 20-5 كانسار سیلیس افغانان شرقی : میزان ذخیره احتمالی كانسار مذكور 5/1 میلیون تن برآورد شده است .
• 21-5 كانسار سیلیس مازوج دار : ذخیره زمین شناسی كانسار مازوج دار 100000 تن سیلیس سفیدرنگ و عاری از ناخالصی برآورد میگردد .

6- بوكسیت : 

كلا 17 زون كه میتواند جنبه اقتصادی داشته باشد در كل این ورقه تفكیك گردیده . بافت عمومی بوكسیت در ارتباط با ژنر زمان و چگونگی تشكیل آن متفاوت است . اصولا بافت كلی بوكسیتهای سقز دانه ریز و در برخی قسمتها پیزولیتی و گاها برشی است .
اكسید آلومینیوم بین 20 تا 45 درصد ، سیلیس بین 7 تا 15 درصد و آهن 15 تا 40 درصد در تغییر میباشد .

•   1-6 كانسار بوكسیت گاوشله : میزان ذخیره زمین شناسی كانسار مذمور 10000 تن ماده معدنی برآورد شده است .
• 2-6 اندیس بوكسیت لگزی
• 3-6 اندیس بوكسیت عرب اوغلی بالا : افق به مست روستای عرب اوغلی بالا شدیدا" سیلیسی شده و به رنگ خاكستری متمایل به سیاه گرویده است .
• 4-6 كانسار بوكسیت قیلسون : برآورد میزان ذخیره زمین شناسی این كانسار 174000 تن كانسنگ بوكسیتی تعیین شده .
• 5-6 كانسار بوكسیت ناصر آباد : در محدوده ناصرآباد 3 افق بوكسیتی - لاتریتی حاصل جدایش و عملكرد گسلهای طولی در منطقه قابل تشخیص میباشد . ذخیره زمین شناسی كانسار بوكسیت - لاتریت ناصرآباد 41000 تن برآورد شده است .
• 6-6 كانسار بوكسیت سلتكلتو : میزان ذخیره زمین شناسی كانسار مذكور 20000 تن برآورد شده است و در صورت فرآوری كانسنگ میتواند زمینه مساعدی بعنوان مواد اولیه كارخانجات و صنایع آلومینیوم باشد . 7-6 اندیس بوكسیت تموغه : نتایج اسپكترومتری مربوط به اندیس تموغه تركیبی از عناصر نیكل ، كروم و وانادیوم را نشان میدهد .
• 8-6 اندیس بوكسیت كندولان : نتایج اسپكترومتری تركیبی از عناصر نیكل ، كروم و وانادیوم را نشان میدهد .
• 9-6 اندیس بوكسیت هیجانان
• 10-6 اندیس بوكسیت ممشن : نتایج اسپكترومتری عناصر نیكل ، وانادیوم و كروم را نشان میدهد .
• 11-6 اندیس بوكسیت سقز : افق بوكسیت در پای ارتفاعات آهكی پرمین منطقه قرار دارد .بوكسیت ها سیلیسی و آهن دار بوده و بطور منقطع با روند شمال 80 درجه غرب برونزد یافته است .
• 12-6 كانسار بوكسیت كانی ولی : نتایج حاصل از اسپكترومتری تركیبی از عناصر وانادیوم و نیكل را نشان میدهد . میزان ذخیره زمین شناسی این كانسار 300000 تن ماده معدنی با عیار متوسط در نظر گرفته میشود كه كانسنگ پس از فرآوری میتواند برای كارخانجات آلومینا مناسب باشد .
• 13-6 كانسار بوكسیت یكشوه : میزان ذخیره زمین شناسی 100000 تن ماده معدنی در نظر گرفته میشود كه پس از فرآْوری برای كارخانجات آلومینا مناسب میباشد .
• 14-6 كانسار بوكسیت درویش علی : میزان ذخیره زمین شناسی 80000 تن ماده معدنی برآورد میگردد .
• 15-6 كانسار بوكسیت تاوه قران : بوكسیت از نوع سیلیس دار و بعضا" پرعیار به صورت پیزولیتی است . بر اساس برآورد زمین شناسی ذخیره این كانسار به میزان 500000 تن كانسنگ بوكسیتی میباشد .
• 16-6 كانسار بوكسیت سلیمانكندی : میزان ذخیره زمین شناسی محدوده سلیمان كندی مقدار 200000 تن ماده معدنی برآورد میگردد .

7- فلدسپات : 

فلدسپات یكی از كانی های ارزشمند غیرفلزی است كه جایگاه ویژه ای در صنایع مختلف از جمله سرامیك ، لعاب ، شیشه ، لوازم بهداشتی ، ظروف سفالی ، آجر و سفال دارد .

• 1-7 اندیس فلدسپات احمدآباد : فلدسپات سفید و همراه با سیلیس میباشد و از نوع فلدسپات سدیك میباشد .
• 2-7 اندیس فلدسپات موچه حسن : از نوع فلدسپات سدیك بوده و رنگ آن خاكستری متمایل به سفید میباشد .
• 3-7 اندیس فلدسپات احمدآباد جنوبی : فلدسپات به رنگ سفید متمایل به خاكستری میباشد .
• 4-7 اندیس فلدسپات رنگه ریژان : فلدسپات به رنگ سفید به همراه فنوكریستهای سیلیس میباشد .
• 5-7 اندیس فلدسپات تموته : كنده سوران
• 6-7 اندیس فلدسپات سیاهدر پایین : فلدسپات از نوع سدیك و همراه با فنوكریست های كوارتز میباشد و رنگ سفید است .
• 7-7 اندیس فلدسپات قامیشله : فلدسپات از نوع سدیك است .

8- خاك زرد : 

این اندیس در شمال غربی ترین نقطه سقز و در حاشیه غربی رودخانه ولی خان و در جوار تپه مالان و در پایانه شمال غربی توپوگرافی 50000 : 1 سقز قرار دارد . ذخیره احتمالی این اندیس 150000 تن برآورد میشود كه در صورت اجرای اكتشافات تفصیلی تر این رقم میتواند تغییر نماید . از آنجایی كه خاك زرد در صنعت رنگ سازی كاربرد ویژه ای دارد و از طرفی محل این اندیس در نزدیكی شهر سقز است شاید بتوان از این ذخیره جدا از ارزیابی های اقتصادی و اكتشافی بهره برداری نمود .

9- تالك : 

این اندیس در 2 كیلومتری جنوب غرب روستای رنگه ریژان و در مسیر رودخانه زرینه رود به سمت روستای رنگه ریژان و در 21 كیلومتری جنوب غرب شهرستان سقز قرار دارد . سنگهای شیلی این محدوده در اثر دگرگونی به فیلیت و شیست تبدیل شده كه ورقه ای از تالك آن را پوشانده و به رنگ سبز تظاهر مینماید .

10- آنومالی طلا : 

پتانسیل طلا كسترش آن در حدود 100 كیلومتر است كه در ورقه آلوت شروع میشود از شرق سردشت به سمت جنوب شرق ادامه پیدا میكند . اكنون در منطقه كرویان نیز استخراج طلا شروع شده كه میزان آن در هر تن سنگ طلادار 3 تا 6 گرم میباشد . برآورد شده در منطقه كرویان حداقل 10 تن طلا وجود داشته باشد .

• آنومالی طلا ، مولیبدن و تنگستن روستای دره ویان شیخ

این اطلاعات از جزوه سازمان زمین شناسی با عنوان طرح اكتشافات مواد معدنی با استفاده از داده های ماهواره ای و ژئوفیزیك هوایی گزارش عملیات اكتشافی چكشی ورقه یكصد هزارم سقز ، گزارش شماره 13 اقتباس گردیده است .

متقاضیان سرمایه گذاری در زمینه های فوق جهت كسب اطلاعات بیشتر میتوانند به ارگانهای زیر مراجعه نمایند .